Το Εργαστήριο Ανανεώσιμων και Βιώσιμων Ενεργειακών Συστημάτων του Πολυτεχνείου Κρήτης διοργάνωσε με ιδιαίτερη επιτυχία την ενημερωτική ημερίδα με θέμα «Σχεδιάζοντας για την πράσινη ανάπτυξη και κλιματική ουδετερότητα – Ανώγεια 2030» στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου LOGREENER (https://logreener.interreg-euro-med.eu/), στις 9 Απριλίου 2025 στον Τόπο του Βοσκού στα Ανώγεια, με την υποστήριξη του Δήμου Ανωγείων και του Δικτύου Δήμων Ψηλορείτη « Δίκτυο Ιδαίων».
Το έργο LOGREENER, συγχρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Interreg EuroMED και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, ενισχύει τις τοπικές αρχές στον σχεδιασμό και την υλοποίηση βιώσιμων ενεργειακών σχεδίων με έμφαση στη συμμετοχή των τοπικών φορέων και τη μεταφορά τεχνογνωσίας. Αξιοποιώντας τα αποτελέσματα των έργων COMPOSE, PRISMI και LOCAL4GREEN, παρέχονται εξελιγμένα διαδικτυακά εργαλεία τα οποία ενσωματώνονται στην εργαλειοθήκη Βιώσιμου Ενεργειακού Σχεδιασμού που αναπτύχθηκε από το Εργαστήριο Ανανεώσιμων και Βιώσιμων Ενεργειακών Συστημάτων του Πολυτεχνείου Κρήτης. Στόχος της ημερίδας ήταν ο γόνιμος διάλογος με εκπροσώπους τοπικών και περιφερειακών αρχών, της επιστημονικής κοινότητας και των ευρωπαίων εταίρων του LOGREENER, για τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της ενεργειακής μετάβασης και της κλιματικής ουδετερότητας στον Δήμο και την ευρύτερη περιοχή.
Την εκδήλωση καλωσόρισαν ο Καθ. Θεοχάρης Τσούτσος, Διευθυντής Εργαστηρίου Ανανεώσιμων και Βιώσιμων Ενεργειακών Συστημάτων, Πολυτεχνείο Κρήτης, ο Σωκράτης Κεφαλογιάννης, Δήμαρχος Ανωγείων και ο Νικόλαος Ξυλούρης, Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος στην Περιφέρεια Κρήτης. Ο Σωκράτης Κεφαλογιάννης αναφέρθηκε στην ανάγκη βελτίωσης των συστημάτων θέρμανσης, επισημαίνοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι των Ανωγείων και άλλων ορεινών περιοχών και την ανάγκη για στοχευμένη χρηματοδότηση ώστε να ενισχυθούν βιώσιμες λύσεις. Τόνισε πως η εφαρμογή καλών πρακτικών είναι το κλειδί για την επιτυχή ενεργειακή μετάβαση.
Από την πλευρά του, ο Νικόλαος Ξυλούρης, υπογράμμισε την πολιτική της Περιφέρειας Κρήτης υπέρ μιας ήπιας και βιώσιμης ανάπτυξης στην ενδοχώρα, με σεβασμό στις περιοχές Natura και το Γεωπάρκο Ψηλορείτη. Αναφέρθηκε στη συνεργασία της Περιφέρειας με το Πολυτεχνείο Κρήτης και επιστημονικούς φορείς για την υποστήριξη πρωτοβουλιών που προάγουν την κλιματική ουδετερότητα, επισημαίνοντας τη σημασία του θεσμικού πλαισίου και της ενεργούς παρουσίας της Περιφέρειας στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων.
Ειδικά στοχευμένες παρουσιάσεις έγιναν από την συντονίστρια του έργου LOGREENER, Yolanda Nicolau, από την Ομοσπονδία Δήμων και Επαρχιών της Βαλένθια, την Σταυρούλα Τουρνάκη, Εργαστήριο Ανανεώσιμων και Βιώσιμων Ενεργειακών Συστημάτων, Πολυτεχνείο Κρήτης, τον Δρ Χαράλαμπο Φασουλά, Προέδρου του Δικτύου Ιδαίων, για τις προκλήσεις και ευκαιρίες για τη βιώσιμη ανάπτυξη των ευαίσθητων οικοσυστημάτων.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκαν επίσης εκπαιδευτικές παρουσιάσεις στα εργαλεία του LOGREENER, τα οποία ενοποιήθηκαν με στόχο τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης εργαλειοθήκης που υποστηρίζει τις τοπικές αρχές στον σχεδιασμό και την εφαρμογή σχεδίων για την πράσινη μετάβαση και την κλιματική ουδετερότητα. Τα εργαλεία αυτά παρέχουν πρακτικές μεθοδολογίες, τεχνικά δεδομένα και καλές πρακτικές, διευκολύνοντας τη λήψη αποφάσεων και την υλοποίηση ενεργειακών δράσεων σε τοπικό επίπεδο. Η Μαριάνα Γραμμένου, Εργαστήριο Ανανεώσιμων και Βιώσιμων Ενεργειακών Συστημάτων, Πολυτεχνείο Κρήτης, παρουσίασε τη βήμα-προς-βήμα μεθοδολογία της εργαλειοθήκης COMPOSE (https://reselplan-toolbox.eu/logreener/) για τον βιώσιμο ενεργειακό σχεδιασμό σε τοπικό επίπεδο, εστιάζοντας σε ένα παράδειγμα εφαρμογής της για την ανάπτυξη ενός Τοπικού Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια και το Κλίμα (SECAP), τον Antun Pfeifer, από το Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ, παρουσίασε τη μεθοδολογία του έργου PRISMI, η οποία αφορά τον ενεργειακό σχεδιασμό σε νησιωτικές και απομονωμένες περιοχές, βασισμένο στη μοντελοποίηση σεναρίων ΑΠΕ, και ανέλυσε ενδεικτικά παραδείγματα εφαρμογής από την Κροατία και την Ελλάδα, και τον Francesco Filippi, από το Ίδρυμα MUSOL (Municipalists for Solidarity and Institutional Strengthening) της Ισπανίας, αναφέρθηκε στις πράσινες δημοσιονομικές πολιτικές του έργου LOCAL4GREEN, με έμφαση σε καλές πρακτικές πολιτικών φορολογικής ενίσχυσης της ενεργειακής μετάβασης, όπως προσαρμοσμένα δημοτικά τέλη και κίνητρα για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που εφαρμόστηκαν σε διάφορους δήμους της Μεσογείου.
Το πάνελ των συμμετεχόντων απαρτιζόταν από επιστήμονες, πολίτες και εκπροσώπους τοπικών και περιφερειακών φορέων, μεταξύ των οποίων: ο Δήμος Ανωγείων, η Περιφέρεια Κρήτης, η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κρήτης, το Δίκτυο Ιδαίων, η ΑΚΟΜΜ – Ψηλορείτης Αναπτυξιακή, οι ΚΟΙΝΣΕΠ Ν-ΙΔΑΙΑ και Αργαστήρι - Androidus Project Tank, ο Γαλακτοκομικός Συνεταιρισμός και ο Γεωργικός Συνεταιρισμός Ανωγείων, το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανωγείων, καθώς και διευθυντές τοπικών σχολείων της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Το στρογγυλό τραπέζι, με συντονιστές τον Καθ. Θεοχάρη Τσούτσο και τον Δήμαρχο Σωκράτη Κεφαλογιάννη, επικεντρώθηκε στην καίρια σημασία της ενεργειακής μετάβασης σε τοπικό επίπεδο, καθώς και στα αναγκαία μέτρα και πρωτοβουλίες για την επίτευξή της. Οι συμμετέχοντες αντάλλαξαν απόψεις και εμπειρίες γύρω από ζητήματα όπως οι ενεργειακές προκλήσεις σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, ο ρόλος των ενεργειακών κοινοτήτων για την επίτευξη ενός κλιματικά ουδέτερου μέλλοντος, η ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, και οι πολιτικές και μέτρα που μπορούν να συμβάλλουν στην μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος στις τοπικές κοινωνίες.
Μέλη από τοπικές κοινωνικές επιχειρήσεις και από την δευτεροβάθμια εκπαίδευση έθεσαν προβληματισμούς για την ενεργειακή απόδοση και τη βιωσιμότητα των πολιτιστικών υποδομών, ζητώντας τεχνική υποστήριξη και λύσεις που θα σέβονται την παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Επίσης, υπογραμμίστηκε η ανάγκη ουσιαστικής εκπαίδευσης των πολιτών, ειδικά των νέων, γύρω από την ενεργειακή μετάβαση και το οικολογικό αποτύπωμα, αλλά και στη σημασία του να αξιολογείται η επίδραση των εκπαιδευτικών δράσεων στην κοινωνία. Τόσο ο δήμαρχος όσο και άλλοι συμμετέχοντες τόνισαν πως η πράσινη μετάβαση χρειάζεται ενδυνάμωση της τοπικής αυτοδιοίκησης και στρατηγικό σχεδιασμό με τη συμμετοχή των πολιτών – όχι επιβολή από πάνω προς τα κάτω. Τέλος, έγινε αναφορά στην αξιοποίηση των εργαλείων του Πολυτεχνείου Κρήτης, προκειμένου να αποτυπωθούν τα υπάρχοντα προβλήματα και να ενισχυθεί η ενεργειακή αποδοτικότητα σε τοπικό επίπεδο.
Η εκδήλωση στα Ανώγεια αποτελεί αφετηρία για μια σειρά από στοχευμένες δράσεις που θα ακολουθήσουν, με στόχο την ενεργή συμμετοχή των τοπικών φορέων στη διαμόρφωση των τοπικών ενεργειακών σχεδίων και την περαιτέρω διάδοση της εργαλειοθήκης του έργου LOGREENER. Το επόμενο διάστημα, το Εργαστήριο Ανανεώσιμων και Βιώσιμων Ενεργειακών Συστημάτων του Πολυτεχνείου Κρήτης, ως τεχνικός συντονιστής του έργου και δημιουργός της εργαλειοθήκης Sustainable Energy Planning Toolbox, θα συνεχίσει δυναμικά την εκπαίδευση και υποστήριξη των τοπικών αρχών και κοινοτήτων στα Ανώγεια. Μέσα από στοχευμένα εργαστήρια και πρακτική καθοδήγηση, θα δοθεί η δυνατότητα στους τοπικούς φορείς να αξιοποιήσουν τα εργαλεία του LOGREENER για τον σχεδιασμό λύσεων προσαρμοσμένων στις ιδιαίτερες ανάγκες της περιοχής, ενισχύοντας την ενεργειακή αυτάρκεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη του τόπου. Η συνεργασία αυτή φιλοδοξεί να θέσει τα Ανώγεια στην πρώτη γραμμή της πράσινης μετάβασης, με πρακτικά οφέλη για την τοπική οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον.
To LOGREENER υποστηρίζει τις τοπικές αρχές στον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό και εφαρμογή σχεδίων για την βιώσιμη ενέργεια και κλιματική ουδετερότητα, με έμφαση στο συμμετοχικό σχεδιασμό την μεταφορά τεχνογνωσίας και καλών πρακτικών και ενίσχυση τοπικών δεξιοτήτων. Βασίζεται στα αποτελέσματα των έργων Interreg MED 2014-2020: COMPOSE, PRISMI και LOCAL4GREEN ενσωματώνοντας την εξελιγμένη εργαλειοθήκη σχεδιασμού έργων βιώσιμης ενέργειας (https://reselplan-toolbox.eu.el.home/index.html) του Εργαστηρίου Ανανεώσιμων και Βιώσιμων Ενεργειακών Συστημάτων του Πολυτεχνείου Κρήτης.
Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης μέσω του προγράμματος Ιnterreg Euro-MED και παρέχει στις συνεργαζόμενες τοπικές αρχές πρόσβαση στην εξειδικευμένη εργαλειοθήκη και σε εξειδικευμένο εκπαιδευτικό υλικό, στοχευμένα σεμινάρια και μεθοδολογική καθοδήγηση για την πράσινη μετάβαση σε νησιωτικές περιοχές της Μεσογείου.
Συμμετέχουν φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, αναγνωρισμένα ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα, όπως: η Ομοσπονδία Δήμων και Επαρχιών της Βαλένθια (Ισπανία), το Ίδρυμα MUSOL-Municipalists for Solidarity and Institutional Strengthening (Ισπανία), η Εθνική Ένωση Δήμων και Ορεινών Αρχών του Λάτσιο (Ιταλία), το Εργαστήριο Ανανεώσιμων και Βιώσιμων Ενεργειακών Συστημάτων του Πολυτεχνείου Κρήτης (Ελλάδα), το Πανεπιστήμιο Ζάγκρεμπ (Κροατία), το Δίκτυο LEADER (Κροατία), το Τμήμα Ανάπτυξης και Διεθνών Έργων της Ζένιτσα-Ντομπόι (Βοσνία-Ερζεγοβίνη) και ο Τοπικός Ενεργειακός Οργανισμός Spodnje Podravje (Σλοβενία).
Το Εργαστήριο Ανανεώσιμων και Βιώσιμων Ενεργειακών Συστημάτων, με τη μακροχρόνια εμπειρία του σε θέματα βιώσιμη ενέργεια, αναπτυξιακό σχεδιασμό, και συμμετοχικό σχεδιασμό, είναι ο συντονιστής της τεχνικής επιτροπής του έργου και συντονίζει τις δράσεις του στην Ελλάδα. Ως ο δημιουργός της εργαλειοθήκης COMPOS, αναπτύσσει και ενσωματώνει νέα εργαλεία βιώσιμου ενεργειακού σχεδιασμού, προσαρμοσμένο εκπαιδευτικό πακέτο και δράσεις ανάπτυξης δεξιοτήτων. Συνεργαζόμενοι εταίροι στην Ελλάδα είναι: η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κρήτης, το Δίκτυο Νησιωτικών Επιμελητηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (INSULEUR), το Δίκτυο Ιδαίων (Δίκτυο Δήμων του Ψηλορείτη) και ο Δήμος Αμαρίου.
Iστοσελίδα έργου logreener.interreg-euro-med.eu
Ομάδα συνεργατών LOGREENER
μ
